УФ-індэксУФ-індэкс

УФ-індэкс-гэта паказчык, які характарызуе ўзровень ультрафіялетавага выпраменьвання, які дайшоў да паверхні Зямлі. Індэкс дапамагае зразумець, наколькі актыўныя сонечныя прамяні і наколькі яны могуць быць шкодныя для скуры і вачэй. Чым вышэй УФ-індэкс, тым хутчэй можна атрымаць апёк і тым больш небяспечны знаходзіцца на сонца.

Ультрафіялетавае (УФ) выпраменьванне аказвае станоўчае і адмоўнае ўздзеянне на здароўе чалавека. З аднаго боку, у малых дозах яно дапамагае нашаму арганізму выпрацоўваць вітамін D — жыццёва неабходны для ўмацавання касцявых тканак і апорна-рухальнага апарата. З іншага боку, празмернае УФ-уздзеянне пашкоджвае і разбурае жывыя тканкі, моцна прыгнятае імунную сістэму. Сярод вострых вынікаў інтэнсіўнага УФ-выпраменьвання — хваробы вачэй (фотакератыт, фотакан'юнктывіт, катаракта, птэрыгіюм, злаякасныя пухліны) і захворванні скуры.

Інтэнсіўнае і доўгатэрміновае УФ-выпраменьванне выклікае як хуткія эфекты накшталт сонечных апёкаў і фотаалергіі, так і доўгатэрміновыя пашкоджанні скуры і вуснаў. Напрыклад, заўчаснае старэнне скуры, парушэнне эластычнасці тканак, пашкоджанне і мутацыю ДНК клетак скуры, а таксама розныя тыпы раку скуры і вуснаў (меланома і карцынома).

УФ-А — бліжні ўльтрафіялет. Амаль не затрымліваецца атмасферай, складае асноўную частку УФ-выпраменьвання на паверхні Зямлі. Глыбока пранікае ў скуру, выклікае яе заўчаснае старэнне і спрыяе развіццю раку. УФ-В — сярэдняхвалевае выпраменьванне. Да 90% паглынаецца атмасферай, але частка, якая застаецца, выклікае сонечныя апёкі, напрамую пашкоджвае ДНК, адыгрывае ключавую ролю ў развіцці раку скуры. УФ-С — дальні ўльтрафіялет. Самы жорсткі і небяспечны від, але ён поўнасцю паглынаецца атмасферай і не дасягае паверхні Зямлі.

SPF расшыфроўваецца як Sun Protection Factor. Гэта паказчык ступені абароны скуры ад ультрафіялетавых промняў і сонечных апёкаў, якую даюць спецыяльныя сонцаахоўныя крэмы. Маркіроўка SPF 15 азначае, што пры выкарыстанні крэму толькі 1/15 усяго выпраменьвання дасягне скуры, пры SPF 30 – 1/30. Інакш кажучы, крэмы з SPF 15 блакіруюць 93% ультрафіялетавых промняў, SPF 30 – 97%, SPF 50 – 98%, SPF 100 – 99%. Але 100% абароны ад УФ-выпраменьвання не дасць ніводны сродак.